Let's make the WebPerfect.pl » xhtml

(eXtensible) HyperText Markup Language

admin — Sun, 25 Jul 2010 11:46:15 +0000

Co jest podstawą tworzenia stron WWW? Najczęściej mówi się, że aby stworzyć stronę, trzeba znać przynajmniej podstawy języka (x)HTML. Przyjrzyjmy się trochę bliżej temu językowi, aby zorientować się jak sprawa wygląda…

HTML to hipertekstowy język znaczników (ang. HyperText Markup Language). Za jego pomocą konstruuje się struktury dokumentów kojarzonych jako witryny internetowe, czyli strony WWW. HTML umożliwia określenie znaczenia poszczególnych fragmentów tekstu w dokumencie (np. wyróżnienia: pogrubienie, podkreślenie, pochylenie; tworzenie nagłówków, akapitów, list itp.) oraz ustalenia w jaki sposób ma się dany fragment wyświetlać (np. w tabeli, układy menu, bloki tekstu, osadzenie grafiki itd…). Język ten umożliwia także podstawowe interakcje użytkownika poprzez zastosowanie formularzy i hiperłączy (linków).

Krótko mówiąc, HTML jest to język przeznaczony głównie do tworzenia stron WWW i dokumentów pochodnych (słowem wyjaśnień: mogą być to wszelkie pliki pomocy o rozszerzeniu .html lub .htm). Za jego pomocą formatujemy wygląd dokumentu.

HTML jest swobodnym językiem, niezależnym od sprzętu czy systemu operacyjnego. Na każdej platformie dokumenty HTML powinny wyglądać niemal identycznie (zwłaszcza jeśli dokument tworzony jest w oparciu o ścisłe standardy). Do odczytania dokumentu wymagana jest odpowiednia przeglądarka (ang. browser).

Od strony kodu, cechą charakterystyczną jest to, że znaczniki obejmowane są w nawiasy trójkątne i w przeważającej większości występuje znacznik zamykający, którego nazwa poprzedzona jest ukośnikiem (ang. slash), np. pogrubienie, chociaż bywa, że znacznik nie jest zamykany – głównie znaczniki meta, znacznik łamania wiersza czy też wstawiania obrazka .

XHTML (ang. eXtensible HyperText Markup Language) ma być kolejną wersją HTML (ostatnia wersja HTML oznaczona jest numerem 4.01). Niestety na wprowadzenie nowego standardu niekompatybilnego wstecz trzeba będzie jeszcze poczekać, gdyż nie wszystkie przeglądarki są wstanie w pełni obsłużyć XHTML. Webmasterom pozostaje więc używanie XHTML-a w wersji 1, która stanowi rozszerzenie HTML 4 do postaci XML, natomiast XHTML 2 to już czysty standard będący następną wersją HTML.

Struktura strony w (x)HTML

Dokument HTML składa się z trzech podstawowych bloków. Pierwszy to deklaracja standardu (określenie, czy strona pisana jest w oparciu o standard HTML czy XHTML, jego wersję oraz rodzaj standardu, np. ścisły czy przejściowy). W drugim bloku znajdują się informacje dla przeglądarek i innych programów (np. pająków wyszukiwarek internetowych) – tytuł strony, znaczniki meta, inne deklaracje (np. CSS). Trzecia część to element główny, czyli właściwa zawartość strony. Drugi i trzeci blok objęty jest znacznikami początku i końca dokumentu, czyli ... (element podstawowy, ang. root), natomiast w standardzie XHTML określa się dodatkowo tzw. przestrzeń nazw oraz język.

Warto tutaj też wspomnieć o deklaracji XML, która jest szczególnie zalecana w sytuacji, gdy kodowanie znaków ma być inne niż utf-8 lub utf-16 i kodowanie nie jest określone żadnym protokołem wyższego rzędu (jak nagłówki http). Deklarację XML wstawia się jako pierwsza linijkę dokumentu. Należy jednak pamiętać o zachowaniu kompatybilności wstecz z uwagi na przeglądarki, które nie obsługują XML (np. Internet Explorer do niedawna w ogóle nie obsługiwał XHTML-a, sytuacja zmieniła się dopiero w wersji 9), dlatego też zaleca się wstawienie osobnego znacznika meta…

Szkielet dokumentu xHTML

Najprościej dokument XHTML można ująć w poniższy sposób.





    




Akapit Tekst pogrubiony ... i tak dalej

Jako DOCTYPE w XHTML 1.0 mamy trzy możliwości:

1) Standard ścisły (strict):

2) Standard przejściowy (transitional):

3) … oraz standard obejmujący tzw. ramki (framset):

W przypadku XHTML 1.1 istnieje tylko jeden typ dokumentu, który możemy zadeklarować następująco:

Z deklaracji tej więc wynika, że XHTML 1.1 nie obejmuje elementów zdeprecjonowanych, także kompatybilność wsteczna została w tym wypadku silnie ograniczona.

Zatem HTML czy XHTML?

Z cała pewnością można stwierdzić, że HTML 4 to już przeszłość, od której należy uciekać. Nowe standardy to zazwyczaj nowsze możliwości oraz pozytywne zmiany jakościowe, więc nie ma sensu pozostawać w tyle. Najlepiej chyba być na bieżąco i podążać za tymi standardami.

Polskie znaki (standard ISO)

admin — Fri, 23 Jul 2010 21:09:47 +0000

Wielu początkujących webmasterów ma problemy z określeniem odpowiedniego kodowania strony. Zdarza się, że pozostawiają taką stronę bez określonego kodowania lub w ogóle nie używają polskich znaczków. Jest to dosyć poważny błąd podczas tworzenia wartościowych i przyjaznych czytelnikowi witryn.

Niezależnie od tego czy tworzysz duży portal internetowy czy tylko wizytówkę o sobie, musisz pamiętać o ustawieniu odpowiedniej strony kodowej. Lepiej czyta się tekst na stronie z polskimi znakami niż bez – jest to podstawowy czynnik, który pobudza Internautę do zainteresowania się daną publikacją. To samo tyczy się błędów ortograficznych – jeżeli czytelnik zorientuje się, że tekst jest podziurawiony błędami nie będzie chciał go czytać (nawet jeśli jest bardzo ciekawy).Wyobrażasz sobie sytuacje, w której czytasz książkę z masą błędów ortograficznych oraz o pisowni pozbawionej znaków diakrytycznych? Zanim więc wstawisz jakikolwiek tekst na stronę sprawdź go dokładnie (np. Wordem), tym bardziej, że dzisiaj każdy szanujący się edytor umożliwia sprawdzenia pisowni i gramatyki.

Żaden szanujący się webmaster nie powie Ci, że elementy tj. deklaracja strony kodowej i używanie polskich znaków są nieistotne!

Jedyne miejsca gdzie dopuszcza się pomijanie ogonków to takie, w których wypowiedź pisana jest w dużym pośpiechu, np. komunikatory, irc, smsy lub czaty itp… Tutaj sytuacja jest inna, gdyż napisanie krótkiej odpowiedzi z polskimi znakami w krótkim czasie sprawiłoby pewne problemy… Witrynie musisz poświęcić więcej czasu, ponieważ być może czytelnik będzie chciał kiedyś do niej powrócić – Tobie najbardziej powinno na tym zależeć.

Deklaracja strony kodowej ISO-8859-2

Aby zadeklarować odpowiednią stronę kodową dla dokumentu HTML 4.01 oraz XHTML 1 za pomocą meta tagów należy użyć znacznika meta pomiędzy znacznikami ... , najlepiej jako pierwszy znacznik meta:

Dla XHTML w wersji 1.0 deklaracje ustawiamy na samej górze dokumentu. Wygląda ona następująco:

Jeżeli Twój serwer obsługuje pliki z rozszerzeniem php, powyższa instrukcja może spowodować błąd. W tym przypadku należy użyć poniższej instrukcji (deklaracja w postaci skryptu PHP):

' . "\n"; ?>

Ponieważ nie wszystkie przeglądarki akceptują XML zaleca się zastosowanie obydwu instrukcji (z meta tagiem oraz z deklaracją dla XHTML’a)…

Strona kodowa a edytor

Posiadacze edytorów tekstu (HTML) pod systemy Linux / UNIX nie powinni mieć większych problemów z dostosowaniem strony kodowej edytora do strony kodowej pisanego dokumentu pod warunkiem, że wszystko mają odpowiednio skonfigurowane. Natomiast użytkownicy systemów Windows mogą napotkać problemy z domyślnym ustawieniem kodowania. W większości wypadków MS NotePad (standardowy notatnik) ma ustawione domyślne kodowanie Windows-1250. Dlatego pisząc artykuły w Windowsie należy je konwertować do postaci ISO-8859-2…

Typowe edytory HTML, tj. Pajączek czy edHTML umożliwiają domyślne kodowanie znaków na odpowiedni standard. Zostały opracowane też specjalne programy, które konwertują pobierane znaki z klawiatury, np. KeyPlus (działający jeszcze na Windows 98).

Standard ISO czy MS Windows

W ramach standardu zaleca się stosowanie kodowań ISO zamiast Windows. Kodowanie Microsoftu może okazać się dla wielu przeglądarek nieodpowiednie (zwłaszcza na platformach obsługujących swoje wewnętrzne strony kodowe). Kodowanie Windows-1250 (pl) jest wewnętrznym kodowaniem systemów Windows i niech tak pozostanie (własne standardy posiadają także np. systemy dla Macintosh i SUN).

UNICODE

Istnieje jeszcze jeden standard kodowania znaków opracowany w 1993 roku – Unicode. Dzięki niemu możliwe jest pisanie w wielu językach (na litery przeznaczono 65536 znaków). W jego przypadku także należy posiadać odpowiedni edytor. Standard ten jest aktualnie rozwijany i staje się coraz bardziej popularny, Stronę kodową w tym przypadku określa się jako utf-8, natomiast jego rozszerzeniem jest utf-16.

Zastosowanie standardu UTF ma sens głównie w przypadku tworzenia stron wielojęzykowych. W przypadku stron o jednym (polskim) języku zaleca się pozostanie przy standardzie ISO-8859-2, gdyż w tym wypadku jest to rozwiązaniem bardziej optymalne (standard UTF jest bardziej rozbudowany, a co za tym idzie – „cięższy”). Niemniej jednak wybór pomiędzy UTF i ISO ma coraz mniejsze znaczenie, gdyż oba te standardy są w pełni obsługiwane.